Ayaşlı İle Kiracıları

       

       1934'te yayımlanmış Ayaşlı ve Kiracıları adlı romanı, Cumhuriyetin ilk yıllarındaki Ankara'nın görgülü gör­güsüz çeşitli çevrelere bağlı insanlarının, oda oda kira­ya verilen bir evdeki yaşantılarıyla birlikte, dedikodular, kumar partileri, türlü çıkar hesapları, mal-mülk kaygıla­rını gösterir. Bu romanda, yurdun dört bir köşesinde tanımak imkânını bulunduğu Türk insanının psikoloji­sini canlandırır Memduh Şevket Esendal, Ayaşlı ve Kiracıları romanın­da Cumhuriyet sonrası Ankara'sında bir apartmanın dokuz Memduh Şevket Esendal, Ayaşlı ve Kiracıları romanın­da Cumhuriyet sonrası Ankara'sında bir apartmanın dokuz dairesinde oturanların günlük yaşamlarından kesitler verir. Ankara'nın kuruluş yıllarında, yıkılan bir düzenden yeni bir toplumsal düzene geçmenin sarsın­tıları arasında bocalayan "küçük adam"ların yaşantıla­rını dile getirir. Roman yeni yapılmış bir apartmanın do­kuz odalı, oda oda kiraya verilmiş bir katında geçer. Burası Ayaşlı İbrahim Efendi adında, eşkıyalık, zaptiye çavuşluğu, arzuhalcilik, otelcilik yapmış, şaşılacak de­recede çeşitli kılıklara girip çıkmış bir adamın elindedir.

       Ayaşlı İbrahim Efendi, dokuz odalı apartman dairesini uygun fiyatla kiralar. Hancılıktan ve otelcilikten edindi­ği deneyimlerle bu dairenin her odasını ayrı bir aileye kiralar. Birisi de kendine ve üvey kızına kalır. Apartma­nın dokuz odasına karşılık banyosu, tuvaleti ve mutfa­ğı ortak kullanılır. Ayaşlının kiracıları bu yüzden içli dış­lı yaşamak, günlük yaşamın kurallarına uymak zorun­luluğu duyar. Aileler genellikle orta halli kimselerdir.