Behçet Kemal ÇAĞLAR

-A A +A

BEHÇET KEMAL ÇAĞLAR (1908-1969)

       Kayseri’nin Şabanbeyzadeler namıyla bilinen ünlü bir ailesinden Şaban Hamdi Bey’in oğludur. Babasının memuriyeti sırasında bulunduğu Erzincan’ın Tepecik köyünde 1908 yılında doğdu. Zonguldak Yüksek Maden Mühendis Okulu'nu bitirdi (1932). Halkevleri Müfettişi (1935-1939), Erzincan milletvekili (1941-1947), sonra da İstanbul Radyosu'na edebi müşavir ve Amerikan Erkek Koleji'ne (Robert Kolej) edebiyat öğretmeni oldu, haftalık sanat dergisi Şadırvan'ı çıkardı (1 Nisan-25 Kasım 1949, 35 sayı). 1961'de Kurucu Meclis üyesi oldu. TRT Yönetim Kurulu Başkanlığı, Akbank'ta müşavirlik yaptı. Son resmî görevi, TRT program uzmanlığıdır. Zincirlikuyu mezarlığına gömüldü.

       Babası Kayseri'nin Bünyan Çağlayanı kıyısında yerleşmiş Burunguz isimli Türkmen oymağındandır, annesi Balıkesir'in Çepni yörüklerinden Kolağası Ahmet Ağa'nın kızıdır. Behçet ismi babasının amcasının ismi olarak, Kemal'de hürriyet kahramanı Namık Kemal'e izafetle verilmiştir.

       1913 senesinde Behçet Kemal, Bolu'da İmaret İlkokuluna başlamıştır. İlkokul yıllarında bile dedesinden kendisine geçen yeteneğiyle şiir ezberlemeye ve okumaya meraklı olan Behçet Kemal'e öğretmenleri okulun bahçesinde yüksek bir yere çıkararak babasının ezberlettiği şiirleri okuturlardı.

       Normal tahsiline 1915 yılında Konya'da başlamış, ilk olarak Mevlana türbesinin arkasındaki Numune Mektebi'ne devam etmiş, ertesi yıl, Konya Sultanisi'nin ilk kısmına devama başlamıştır. 1916 senesinin sonbaharında babası Kudüs Ziraat Müdürlüğü'ne tayin edildiğinden birkaç ay Kudüs'te kalmıştır.

       Kudüs'ten Kayseri'ye gelen Behçet Kemal, ilk, orta ve lise tahsilini Kayseri'de yapmıştır. 1925 senesinde sınavla Zonguldak Maden Mühendis mektebine girmiş ve 1929 senesinde yüksek madem mühendisi olarak birincilikle bu mektepten mezun olmuştur. Maden Tarama Enstitüsü merkez mühendisi olarak Ankara'da göreve başlamıştır.

       Halkevlerinin açılışında yazdığı ve şahsen rol aldığı Çoban Piyesi ve ardından yazdığı ve oynadığı Ergenekon Piyesi dolayısıyla büyük Atatürk'ün dikkatini çekmiştir. Değerli, ünlü yazarlar ve politikacılar ile yakın münasebetler kurmuş, ancak kişisel hiçbir karşılık beklemeyen derin vatan ve Atatürk devrimleri hayranlığıyla hepsinin sevgi ve takdirini kazanmıştır. 1935'te Halkevleri müfettişi olarak görevlendirilmiş, bu görev ile yurdun her tarafını dolaşmış; halk şiirleri ve halk sanatı ile yakından ilgilenmek fırsatını bulmuştur.

       TBMM VII.ve VIII. (24 Ocak 1949 istifa) Dönem Erzincan milletvekili hizmet etmiştir. 15 Ocak 1949' da Şemsettin Günaltay' ın başbakanlığa atanmasının ardından  Atatürk devrimlerinden ödün verildiği gerekçesiyle partisinden de milletvekilliğinden de istifa etmiştir. Daha sonra sırasıyla Robert Kolej'de öğretmenlik, Kurucu Meclis Devlet Başkanı Temsilciliği (6 Ocak 1961 - 15 Ekim 1961), TRT Yönetim Kurulu Başkanlığı, Akbank Neşriyat Müdürlüğü, TRT Program Uzmanlığı görevlerinde bulundu.

       Halkevlerinin açılışında yazdığı ve şahsen rol aldığı Çoban Piyesi ve ardından yazdığı ve oynadığı Ergenekon Piyesi  Atatürk'ün dikkatini çekmiştir. Değerli, ünlü yazarlar ve politikacılar ile yakın münasebetler kurmuş, ancak derin vatan ve Atatürk devrimleri hayranlığıyla hepsinin sevgi ve takdirini kazanmıştır.1935'te Halkevleri müfettişi olarak görevlendirilmiş, bu görev ile yurdun her tarafını dolaşmış; halk şiirleri ve halk sanatı ile yakından ilgilenme fırsatını bulmuştur.

       Halkevlerinin açılışında yazdığı ve şahsen rol aldığı Çoban Piyesi ve ardından yazdığı ve oynadığı Ergenekon Piyesi  Atatürk'ün dikkatini çekmiştir. Değerli, ünlü yazarlar ve politikacılar ile yakın münasebetler kurmuş, ancak derin vatan ve Atatürk devrimleri hayranlığıyla hepsinin sevgi ve takdirini kazanmıştır.1935'te Halkevleri müfettişi olarak görevlendirilmiş, bu görev ile yurdun her tarafını dolaşmış; halk şiirleri ve halk sanatı ile yakından ilgilenme fırsatını bulmuştur.

     Atatürk devrimleri, milli duygular, memleket dâvalan, yurt köşe ve güzellikleri üzerine, âşık gelenekleriyle beslenmiş hece şiirleri yazan Çağlar, bazı şiirlerindeki adıyla Ankaralı Aşık Ömer, her şeyden önce bir devrim şairi olarak tanındı  Behçet Kemal'in şiir biçimi kaynağını Halk şiiri ve Kemalizmden alır. Giderek ulusal duyguları dile getiren deyişleri ve yurt güzellikleri bile bu özle belirlenir. Hecenin olanaklarını, en yüksek sesi verebilmek için zorlar.Şiir anlayışi toplumsaldır.

Şiirlerinden
Atatürk'e Ağıt 
Çankırı'da Akşam

Eserleri

Şiir

Erciyas'tan Kopan Çığ (1932)
Burda Bir Kalp Çarpıyor (1933)
Benden İçeri (1966-Diğer iki kitapla birlikte)
Son Şiirleri (1970-Ölümünden Sonra)

Oyun
Çoban, 1932
Atillâ, 1935

Gezi
Hür Mavilikte, 1947

Gözlemler
Dolmabahçe' den Anıtkabir'e Kadar, 1955)
Kur'an-ı Kerim'den İlhamlar (1966)

Düzyazı -Antoloji-Derleme
Atatürk Denizinden Damlalar (1967)
Battal Gazi Destanı (1968)
Bugünün Diliyle Atatürk'ün Söylevleri (Ata'nın 1919-1928 arası konuşmalarından seçilmiş 32 konuşma, 1968)
Malazgirt Zaferinden İstanbul Fethine (dört destan, 1971)