Güngör Dilmen

-A A +A

GÜNGÖR DİLMEN (1930-2012) Cumhuriyet Dönemi tiyatro yazarlarındandır. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Klasik Filoloji Bölümünü bitirdi. Bir dönem Amerika’da tiyatro öğrenimi gördü. Öğretmenlik, çevirmenlik, İstanbul Şehir Tiyatrolarında başrejisör yardımcılığı gibi çeşitli görevlerde bulundu. Tiyatro alanında yaptığı çalışmalarıyla tanınan Dilmen, eserlerinde genellikle tarihî ve mitolojik konulara yer verdi. Bireyin çevresi ve toplumla olan çatışmasını verirken özellikle kendi kendisiyle yaşadığı çatışmaları yansıtmadaki başarısıyla dikkatleri çekti. Oyunlarındaki şiirsel yön, eleştirel özellikler, espri gücü oyuncular ve tasarımcılar için zengin bir malzeme kaynağı oldu. Yazarı başarılı kılan önemli özelliklerden biri de eserlerindeki derin ve anlamlı mizahi anlatımdır.

Güngör Dilmen, kimi zaman tarihten kimi zaman mitolojiden yola çıkarak günümüz sorunlarına uzanan oyunlar ortaya koymuştur. Dilmen; Midas’ın Altınları’nda da Dionisos’u, keçileri ve Silenos’u
olaya dâhil ederek Yunan mitolojisinden yararlanmıştır. Yazar, 1968’de kaleme aldığı Midas’ın Altınları’nda gözü para ve altından başka bir şey görmeyen Frigya Kralı Midas’ın altın tutkusunu konu edinmiştir. Eserde kralın bu tutkusu, önce kendini ve yakın çevresini sonra da halkı olumsuz etkilemiştir. Kral Midas’ın gücünü göstermek için halkı toplamasında halkı da tutkularına alet etme isteği yatar.
“Altın altın… Kişisel tutkuma/toplumsal bir giysi giydirebilirim.” sözleri bunları doğrulamaktadır. Yazar, Midas’ın Altınları’nda da görüldüğü gibi oyunlarında Türkçeyi başarıyla kullanmıştır. Yazarın açık, akıcı, şiirsel bir dili vardır. 
Güngör Dilmen, tiyatro eserlerinde mizahi ögeleri başarıyla kullanmıştır. Eserinde Midas’ın altına olan tutkusunu, her şeyi altına dönüştürme gücünü elde ettiğinde yaşadıklarını trajikomik bir dille ve kendine özgü denilebilecek bir mizah anlayışıyla vermiştir. Güngör Dilmen, oyunlarında genellikle kendisini çevreleyen şartlar içindeki bireyi anlatırken kahramanlarının iç dünyalarını ve gerilimlerini ortaya koymakta da başarılı olmuştur. Güngör Dilmen, Tük edebiyatında absürt tiyatronun da önemli isimlerindendir. 

İlk eseri Midas’ın Kulakları ile büyük beğeni toplayan yazar, ardından Avcı Karkap adlı eserini yazdı. Ayak Parmakları, Canlı Maymun Lokantası, Kurban, Akad’ın Yayı, Midas’ın Altınları(Midas Üçlemesi olarak bilinen tiyatro eserlerinin ikincisidir.), İttihat ve Terakki, Midas’ın Kördüğümü, Ben Anadolu, Aşkımız Aksaray’ın En Büyük Yangını, Troya İçinde Vurdular Beni yazarın tiyatro türündeki eserlerinden bazılarıdır. Masalları ve tiyatro çevirileri de olan yazarın Mavi Orman ve Kuyruklu Masallar gibi çocuk oyunları da vardır.