Vedat Nedim TÖR

-A A +A

Vedat Nedim TÖR(1897-1985)

       İstanbul’da doğdu. Galatasaray Sultanisi'ni bitirdi (1916), yükseköğrenimini Berlin'de yaptı, iktisat doktoru oldu (1921). İlk yazılarını Berlin'de çıkan Kurtuluş dergisinde yayımladı. Türkiye'ye dönünce Aydınlık dergisi çevresinde oluşan sol harekete katıldı, 1927'de gizli Türkiye Komünist Partisi' in yöneticilerinden olduğu gerekçesiyle tutuklandı; yargılanması sonucunda 4 ay hapis cezasına çarptırıldı. Daha sonra Marksist düşünceden uzaklaştı.  1943-46 arasında, dört ayda bir yayımlanan Hep Bu Topraktan adlı dergiyi yönetti. Yapı ve Kredi Bankası adına aralarında Aile, Doğan Kardeş, Resimli Hayat ve Sanat Dünyamız' ın da olduğu çeşitli dergilerin yayınını gerçekleştirdi. Gazete ve dergilerde çeşitli makalelerini yayımladı.

       Basın-Yayın Genel Müdürlüğü, Ankara Radyosu Müdürlüğü (1940-1944) gibi görevlerde çalıştı. Daha sonra İstanbul'da bir iki bankanın kültür işlerini yönetti. Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Şevket Süreyya Aydemir vb. arkadaşlarıyla Kadro (34 sayı, 1932-1934 dergisini çıkardı. İlk “Yerli Malı Haftası”, ilk “Sanayi ve Ziraat Kongresi”, ilk “Radyo Spikerliği Kursu” ve çok sayıda ulusal ve uluslararası yarışmanın, serginin, organizasyonun düzenleyicisidir. Yapı Kredi Bankası’nın “sanat müşavirliği”ni yaptığı yıllarda Sanat Dünyamız adlı dergiyi yayımlamış, bankanın koleksiyon ve etkinliklerini yönlendirerek özellikle kaybolmakta olan zanaat dallarından örnekler toplamıştır.

       Vedat Nedim Tör, 1943 yılında yayımlanan Resim Öğretmeni romanında, bir Anadolu kasabasına atanan ortaokul resim öğretmeni Mehmet’in üstün başarılarını anlatır. Çevresiyle çok olumlu ilişkiler kuran Mehmet Öğretmen, Kimgilzâdeler gibi eşraftan ağaları dahi eğiterek, kendisine ve düşüncelerine hayran eder. Yazarın davalı, tezli, fakat daha çok zihnî ve kurgusal özellikler taşıyan bu romanı zamanında hayli ilgi toplar. Roman, Köy Enstitüleri kitaplıklarında yer alışıyla da dikkati çeker.

 Eserleri

 Roman
Resim Öğretmeni( 1943)

Oyun
İşsizler (1924)
Üç Kişi Arasında (1927, bas. 1937)
Fevkalâsrîler (1928)
Kör (1928, bas. 1935)
Hayvan Fikri Yedi (1928)
Köksüzler (1937, Varlık'ta tefrika)
İmralı'nın insanları (1940, bas. 1942)
Değişen Adam (1941)
Sanatkâr Aşkı (1945)
Hep ve Hiç (1951)
Siyah-Beyaz (1952)
Aşağıdan Yukarı (1952)
Sahte Kahramanlar (1975, bas. 1977)
 Anı
Yıllar Böyle Geçti (1976)
Deneme
Dinimiz(1940)
Kemalizmin Dramı (1980)
Atatürk Olmasaydı (1982)