Sabri Esad SİYAVUŞGİL

SABRİ ESAD SİYAVUŞGİL (1907 – 1968)  

Türk şair, yazar, psikolog, çevirmen, ansiklopedist.

HAYATI:

Mektebi ve İstiklal Lisesi’nde devam etti. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi son sınıfta okurken Fransa’ya gönderildi ve Djon ve Lyon Üniversitelerinde felsefe eğitimi aldı. Yurda döndükten sonra Gazi Terbiye Enstitüsü’nde felsefe öğretmenliği yaptı.1942 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde psikoloji profesörü oldu. Ömrünün sonuna dek öğretim üyeliğini sürdürdü.Türk Psikoloji Derneği, Pen Kulüp başkanlığında bulundu.

EDEBİ HAYATI:

      İlk şiirlerini 1927’de Güneş ve Hayat dergilerinde yayımladı.1928’de Yedi Meşaleciler adlı şiir topluluğuna katıldı. Topluluğun çıkardığı Yedi Meşale adlı ortak kitaba 14 şiiriyle katıldı. Sekiz sayı çıkabilen Meşale Dergisi’nde şiirlerini yayımlamayı sürdürdü; dergi kapanınca şiirlerini Muhit ve Varlıkdergilerinde yayımladı. Hece ölçüsüyle dışavurumcu şiirler yazmaktaydı. Şiir yazmayı 10 yıl sürdürdükten sonra bıraktı.

      Ulus,Yeni Sabah,Haber gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı. Psikoloji, eğitim, folklor ve edebiyatla ilgili kültür yazıları birçok dergi ve gazetede yer aldı. Meydan Larousse’nin danışma kurulundaydı.

       Köşe yazılarının yanı sıra çevirmenliğiyle de tanındı, Edmond Rostand’tan 1942’de çevirdiği Cyrano de Bergerac oyunu ona çevirmen olarak ün getirdi. Fransız şairlerin şiirlerini Türkçe’ye çevirdi. Sait Faik’in hikâyelerini Fransızca’ya çevirdi.

Varlık Dergisi’nin 15 Ekim 1968 sayısı Sabri Esat Siyavuşgil özel sayısıdır.

      İlgi çeken ev içi eşya ve tasvirlerinden sonra özellikle çevirileri ve edebiyatı yakından takip eden denemeleriyle edebiyatla olan bağlantısını sürdürdü. Psikoloji profesörü olarak ilmi çalışmalara kendisini verdi. Şiirlerini Odalar ve Sofalar adlı kitapta topladı.

       Fotoğraf gözlemciliğiyle çevresini gözler ve izlenimlerini şiirine aktarır. Ancak Yedi Meşaleciler içinde başladığı şairliğe daha sonra veda eder ve daha çok çevirilerle ve inceleme yazılarıyla edebiyat hayatına devam eder. En güçlü yanı çevirilerinde görülür. Ancak kendisi mesleğinin psikoloji olduğunu ve mesleğine sadık kalabilmek için sevmesine rağmen şiir yazmadığını söylemiştir.Odalar ve Sofalar adlı şiir kitabının yanında inceleme eserleri ve roman çevirileri vardır.

ESERLERİ:

Telif eserleri

• Odalar ve Sofalar, 1933.
• İstanbul’da Karagöz ve Karagözde İstanbul (1938)
• Psikoloji ve Terbiye Bahisleri (1940)
• Tanzimat’ın Fransız Efkar-ı Umumiyesi’nde Uyandırdığı Yankılar (1940)
• Karagöz (1941, Fransızca 1951, İngilizce 1955)
• Folklor ve Milli Hayat (1943)
• Roman ve Okuyucu (1944)

Çevirileri

• “Bilgi ve Hata”, Ernst Mach,«felsefe», 1935, M. E. Basımevi .
• “Çocukta Dil ve Düşünce”, Jean Piaget , «psikoloji», 1938, M. E. Basımevi .
• “Çocukta Hüküm ve Muhakeme, Jean Piaget, «psikoloji», 1939, M. E. Basımevi .
• “Anormal Çocuklar” A. Binet ve Th. Simon, «psikoloji», 1939, M. E. Basımevi .
• “Yeni Terbiyenin Prensipleri”, Albert Malche,«pedagoji», 1939, Eminönü Halkevi
• “Cephe Sohbetleri”, Andre Maurois, «roman», 1937, Remzi Kitabevi , 2. tabı 1943.
• “O’Grady’nin Gevezelikleri”, Andre Maurois, «roman», 1943, Remzi Kitabevi.
• “Tepe”, Jean Giono, «roman», 1938, Remzi Kitabevi.
• “Değirmenimden Mektuplar”, Alphonse Daudet «hikâyeler», 1943, Remzi Kitabevi. 1944, M. E. Basımevi.
• “Philebos”, Eflâtun, 1943, M. E. Basımevi.
• “Aktörlük Hakkında Aykırı Düşünceler”,Diderot, 1943, M. E. Basımevi.
• “Cyrano de Bergerac”, Edmond Rostand «manzum oyun», 1942, M. E. Basımevi.
• “Gil Blas de Santillane’ın Maceraları, Lesage, I ve II, 1945, M. E. Basımevi
• “Gil Blas de Santillane’ın Maceraları, Lesage, III ve IV
• “Yeni Mabut”, Fançois de Curel, «piyes»
• “Tiyatro ve Bizler”, Fortunat Strowski, «etüd»
• Un Point Sur La Carte (1962 – Sait Faik’in hikâyelerinin Fransızca çevirisi).

Odalar Ve Sofalar

Evler, bir nara benzer,
Nar tanesi, sofalar,
Akşam, yol gibi gezer;
Sükûn, su gibi odalar.

Odada bir pancurun
Sofadadır güneşi;
Camlarda yanan korun
Düşer içime eşi.

Odada yığın yığın
Gölgenin salkımları;
Sofada yalnızlığın
Duyulur adımları.

Oda, içinden duyar
Oluktan düşenleri;
Sofa, geceyi oyar,
Dinler merdivenleri.

Toplar odam kuş gibi
Sofamın lâflarını.
Birer bibloymuş gibi
Süsler boş raflarını.

Beni duvar boyunca
Bir kum gibi ufalar
Odam uyku dolunca
Uyumayan sofalar.

               Sabri Esat SİYAVUŞGİL