Yüksek Öğretim

Tablo 1 Yüksek Öğretim Öğrenci Sayıları
Lisans 3740171     Açık Öğretim

2835929

Ön Lisans 2822626
Yüksek Lisans 409559
Doktora 108933
Toplam 7.081.289  

1933’te İstanbul Üniversitesinin kuruluşu ile başlayan modern yüksek öğretim doksan bir yaşına ulaştı. Bugün Türkiye Cumhuriyeti 202 üniversitede 2033 fakülte ile 1341 yüksek okulda 19.406 bölümüyle 7.081.289 öğrenciye yüksek öğrenim fırsatı sunuyor. Bu üniversitelerde 336.366 da yabancı uyruklu veya çifte vatandaşlığa sahip genç eğitim görüyor.

Yabancı öğrencilerin Türki Cumhuriyetlerden ve ağırlıklı olarak Müslüman ülkelerden geldiğini Tablo 2 de net olarak görüyoruz.

Tablo 2 Yabancı Öğrenci Sayıları
Suriye 60750 Sudan 5847
Azerbaycan 40354 Bulgaristan 5645
Türkmenistan 29126 Filistin 5644
İran 28924 Endonezya 5225
Irak 13153 Almanya 4958
Kazakistan 11958 Rusya 4815
Mısır 10695 Pakistan 4552
Afganistan 9149 Nijerya 3756
Somali 8872 Libya 3667
Yemen 7927 Çad 3135
Ürdün 7145 Yunanistan 2508

Türkiye’de okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim düzeyinde 18.710.265 öğrenci olduğunu düşünürsek yüksek öğrenimle beraber ülkemizde 25.791.554 öğrenci var. Yedi coğrafi bölgede 81 vilayette yürütülen bu eğitim öğretim faaliyeti Millî Eğitim Bakanlığı ile Yüksek Öğretim Kurumu tarafından yürütülmektedir. Yüksek öğretimde 184.021 öğretim görevlisi çalışırken Millî Eğitim Bakanlığı bünyesinde 1.168.896 öğretmen hizmet vermektedir.

Ülkemizde Yüksek öğretime yönelişin en büyük nedeni tabi ki iş bulmak. Lisans mezunlarında ortalama ilk iş bulma süresi 2022 yılında 15 ay iken bu süre 2023 yılında 14,4 ay oldu. Ön lisans mezunlarının ortalama ilk iş bulma süresi ise 2022 yılında 16,8 ay iken, 2023 yılında 15,9 ay olarak hesaplandı.  Lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı 2022 yılında %75,1 iken, bu oran 2023 yılında %75,6 olarak gerçekleşti.  Yani lisans mezunlarında işsizlik oranı %25. İş bulabilenlerin ise iş bulma süresi 3 ay ile 17 ayı buluyor. Ülkedeki işsizlik oranını da düşününce üniversite seçiminin ne kadar önemli olduğunu daha iyi anlıyoruz. 2024 yılında ÖSYM’nin kontenjan tablosuna bakalım,

Alanlar Bölüm Sayısı Kontenjanı
TYT 10685 536.640
AYT 14081 488.441
SAY 5415 203.451
EA 3796 171.291
SÖZ 1938 86.814
DİL  667 26.885

Bu tabloyu incelediğimizde ilk yapmamız gerekenin bilinçli alan seçimi olduğunu görüyoruz. Lisans seviyesinde en yüksek kayıtlı istihdama sahip olan bölümler özel eğitim öğretmenliği (%96,2), tıp (%95,3), dil ve konuşma terapisi (%93,9), elektrik öğretmenliği (%93,2) ile ebelik (%92,4) oldu. Ön lisans seviyesinde en yüksek kayıtlı istihdama sahip olan bölümler polis meslek eğitimi (%92,1), elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı (%88,7), endüstriyel kalıpçılık (%86,1), metalurji (%85,5) ile avcılık ve yaban hayatı (%84,7) ve kaynak teknolojisi (%84,7) oldu.
Lisans mezunlarının kazanç durumları incelendiğinde, aylık ortalama kazancı en yüksek olan beş bölüm sırasıyla; pilotaj, matematik mühendisliği, uçak mühendisliği, kontrol ve otomasyon mühendisliği, gemi makineleri işletme mühendisliği; Ön lisans mezunlarının kazanç durumları incelendiğinde, aylık ortalama kazancı en yüksek olan beş bölümün; perakende satış ve mağaza yönetimi, polis meslek eğitimi, uçak teknolojisi, marka iletişimi ile elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı olduğu görüldü.
Üniversite sınavlarına hazırlandığımız şu günlerde öğrencilerimizin tüm bu verilerin ışığında derslerine çalışmalarını, planlarını tercihleri doğrultusunda yapmaları gerekmektedir.

M Murat Güven

M Murat Güven

Makale Yazarımız

Scroll to Top